સુખની ચાવી

                દરેક વ્યક્તિ પોતાનું ધ્યેય નક્કી કરે છે, ધ્યેય વ્યવસાયનું,સામાજીક હોદ્દાનું, કૌટુંબીક હોદ્દાનું કે રાજકારણીય હોદ્દાનું હોય શકે. આ ધ્યેય પ્રાપ્તી માટે વ્યક્તિ બનતા પ્રયત્ન જરૂર કરશે, છતાં પ્રાપ્ત ન થઈ શકે, ત્યારે હતાશ થઈ જવાય, દુઃખી થઈ જવાય (મનમાં અનેક વિચાર આવે ફલાણાને તો મારા કરતા સહેલુ કામ હતુ તેનું પતિ જશે પ્રમોસન મળી જશે હું જ રહી જઈશ, વગેરે.. ) આ બધુ સ્વાભાવિક છે. તમારા સુખ આનંદને ચિંતા, ઇર્ષા, મોહ જેવા શત્રુઓ લુંટી ન લે તે માટે સજાગ રહો અને પ્રયત્ન ન છોડો પોતાની જાતને ઓળખો, તમારા નક્કી કરેલ ધ્યેય પ્રાપ્તી માટે શક્ય હોય તેટલા માર્ગે પ્રયત્નો ચાલુ રાખો, ગીતાના શ્લોકને યાદ કરો,
“कर्मण्ये वाधिकारस्ते,माफलेशु कदाचन्।”
દુનિયાના બધા બદલાવને હર્ષથી સ્વીકારો, બધા જીવોને આનંદથી ભેટો, હંમેશા જે કાંઇ થાય છે તે કારણસર જ થાય છે. ગીતામાં ભગવાન શ્રી કૃષ્ણ આપણને આજ શીખવે છે. ન માનવામાં આવે તો ઊંડો શ્વાસ લઈ ભગવાનમાં વિશ્વાસ રાખો, જે થાય છે તે સારા માટે જ છે માની જતુ કરો.
આમ કરવાથી મન શાંત રહેશે, સ્વાસ્થય સ્વસ્થ રહેશે બી.પી,વગેરે બિમારી ક્યારેય નહી આવે.
છેલ્લે સ્વામી શ્રી ચિનમયાનંદજીનું વાક્ય જે ને હું હંમેશા યાદ કરું છું.

Do not put key to your Happiness in somebody else’s pocket”
અસ્તુ

Advertisements
Posted in ચિંતન લેખ, સ્વરચના | Leave a comment

જીવન સાર્થક કરું


                        હે પ્રભુ,     મુજ અંતર બને
વિશાળ ઉજ્જવળ નિર્મળ
વિશ્વના અન્યાય કષ્ટ દુઃખ
સહી લઉ વિશાળ હૈયે

                       હે પ્રભુ,   હૈયુ સજાગ નિર્ભય બને
                                   મન મારું સંશય ના કરે
                                  નિર્બળ અસક્ત ના બનું
                                   સર્વ પુરુષાર્થ સાર્થ કરું

                       હે પ્રભુ,    ઘેનથી નિદ્રાવશ
                                      ના જાગુ તુજ આહ્વાને
                                     કઠોર વેદના દઇને
                                     જગાડજે તું મને

                      હે પ્રભુ,    જાગીને એવું કરું
                                   જીવન મારું સાર્થક કરું

 

Posted in અછાંદશ, સ્વરચના | Leave a comment

સીતા નવમી

sita navami

રામ નવમી તો સહુ મનાવે
           કોઇ તો મનાવો સીતા નવમી
          વિચારો વિદ્વાનો જો સીતા ન હોત
                રાવણ મરાયો હોત?
       સીતા નિમ્મિત બની, રચાયો લંકાકાંડ
       સીતા વિરહમાં સીતાની શોધ કરતા 
    મેળાપ થાય હનુમાન મહાન ભક્તનો ને
  કરાવે મેળાપ સુગ્રીવ જેવા નિષ્ઠા પ્રેમી રાજાનો
 કથની સુણી રામ કરે વાલીનો વધ, રામ પ્રતાપે મેળવે 
   રાજ પાટ અને પત્નિ, સીતા બની નિમિત્ત
            રામ નવમી સૌ મનાવે,
        કોઈ તો મનાવો સીતાનવમી
      પતિવ્રતા અશોક વાટીકામાં રહી
      અગણિત યાતનાઓ સહી ના રાવણને ઝુકી
   અગ્નિ પરીક્ષામાં ઉત્તિર્ણ થઈ,પ્રતિષ્ઠા પતિની વધારતી
  પતિ આજ્ઞા શિરે ધરી, ગઈ સગર્ભા વનમાં રાજ પાટ ત્યાગી
        ચૌદ વર્ષના વનવાસની વાતો સૌ કરે
       સીતાના વનવાસની વાતો કોઈક તો કરો
                રામ નવમી તો સૌ મનાવે
               કોઇ તો મનાવો સીતા નવમી        




Posted in સ્વરચના | Leave a comment

મુક્તકો

             આવજો કહેતા યાદગાર એક
નિશાની ભેટરૂપ આપ એક
માધુર્ય ભરપૂર બોલ બોલે એ
આપુ છું જુદાઈના વિરહનો તાપ એક

          પડછાયો તારો મારી આંખોમાં રાતદિન
તડપતી રહુ તારી યાદોમાં રાતદિન
કેમકરી ભુલુ હું મારી ધડકનો છે જે
તુજ પ્યાર ભરપૂર મારા શ્વાસોમાં રાતદિન

 

        ડો ઇન્દુબેન શાહ
હ્યુસ્ટન

           

Posted in સ્વરચના | 2 ટિપ્પણીઓ

હાઇકુ

દિલની યાદો
મનમાં રમ્યા કરે
વહાવે અશ્રુ

દોડતા રહ્યા
કદી ન જાણી શક્યા
સંગાથ શું છે

દોડી ગયા જે
ના જાણી શકે સાથે
મઝા ચાલની

ગમી જવું એ
કેટલું સહેલું છે
ક્ષણ બે ક્ષણ

રિસાઈ ગયા
મનાવી લેસુ અમે
અશ્રુ પાંપણે

બન્ને તરફી
ચાહ નિભાવવાથી
ટકે સંબંધ

 

 

Posted in હાઇકુ | Leave a comment

વસંત આવી

વહેલી સવારે બારીએ ચક્લી બોલી
જગાડી મને વસંત આવી વસંત આવી

       લીલીછમ વનરાજી ઝુલે
 ઝાકળ બિંદુ સ્પર્શે કળીઓ ઉખડે
          ફૂલોમાં મેહક ભરે 
મધુ માલતી જુઇની વેલી વસંત વાયરે ઝુલે
         વસંત આવી વસંત આવી

  કુહુ કુહુ બોલી કોયલ આવકારે વસંત
       ફાગણ ખેલે ભાતીગર ફાગ
નાના મોટા ખેલે હોળી ઉડાડી ગુલાલ
ભક્તો વધાવે હોળી ગાઈ રસિયા ગાન
           વસંત આવી વસંત આવી

વહેલી સવારે બારીએ ચકલી બોલી
જગાડી મને વસંત આવી વસંત આવી

 

 

Posted in કાવ્ય, સ્વરચના | Leave a comment

શું?

           ખળ ખળ જરા જોઈને જે હસતા ખડખડાટ છે
રાત્રી એ સૌ તેઓ સુતા શું ઘસઘસાટ છે?

જે કોઇ રંગો પાનખરના જોઇને હર્શાય તેનું
મન મોરના જેવું  કરતું થનગનાટ છે?

આકાશે દોડી જાય વારી ભારે વાદળો
ક્યાં વરસશે  શું ક્યાંક ઠાલો ગડગડાટ છે?

ખાલી ઘડો વાગે ઘણો ટીકા ભલે કરે
પંડીતનો ત્યારે એ તો શું વલવલાટ છે?

           શ્રોતાજનોથી ફૂલ આખો હોલ થૈ જતો
ખાલી એ શું ત્યારે વક્તા નો બડબડાટ છે?

 

 

Posted in ગઝલ | Leave a comment

પંચ તત્તવના પરચા

પંચ તત્ત્વના પરચા

ઓગસ્ટ અને સપટેમ્બર ૨૦૧૭ના મહિનામા આ બ્રહ્માંડના પાંચ તત્ત્વ આકાશ, વાયુ, વારી, અગ્નિ અને પૃથ્વીએ દુનિયાના ત્રણ, ચાર દેશોમાં જે તોફાન મચાવ્યા અને અસંખ્ય પશુ, પક્ષી, જળચર અને માનવીઓના ભોગ લીધા. ઓગસ્ટ મહિનો એટલે હિન્દુઓનો ધાર્મિક,મહિનો,(શ્રાવણ મહિનો) જે મહિનામાં કૃષ્ણ જન્મ થયો. જૈન ધર્મના પર્યુસણ પર્વનો મહિનો અને વધુમાં આ વર્ષે તો  ઇસ્લામ ધર્મનો રમદાન મહિનો પણ આ માસમાં શરુ થયેલ.
વિચાર આવ્યો ત્રણ ધર્મના સેંકડો માનવીઓએ  ધાર્મિક વિધી વિધાન કર્યા, ઉપવાસ કર્યા, રોજા કર્યા ધાર્મિક વાંચન કર્યું, તપષા કરી તેમ છતા બે પ્રચંડ વાવાઝોડા હાર્વિ અને ઇર્માએ અમેરિકાના બે રાજ્યોમાં કાળોકેર વર્તાવ્યો. ટેક્ષાસ રાજ્યમાં ચાર દિવસ ગાજ વિજ અને વાયુ સાથે મેઘ તાંડવ શરુ થયું, મુશળધાર વરસાદ,ચારે કોર જળબંબાકાર. હજારો જિંદગીને બોટમાં બેસાડી સલામત જગ્યા પર લઈ જવાયા. પોલિસ દ્વારા? રેડક્રોસ દ્વારા? આ સેવાઓ તો ખરી પણ તે પહોંચે તે પહેલા યુવાન હાઈસ્કૂલ અને કોલેજના વિદ્યાર્થિઓ પહોંચી ગયા, સાહસિક તરવૈયાઓ ડૂબતા લોકોના આધાર બન્યા રેસક્યુ કર્યા, પોતાની કે પાડૉસીની જેની બોટ મળી તે લઈને પહોંચી ગયા. કોઈ સવાલ નહી હિન્દુ,મુસલમાન,યહુદી, ઇસ્માઇલી, કેથેલિક, પ્રોટેસ્ટન જે કોઈ માનવી હોય તેને મદદ કરવી એ એક જ માનવતાની ભાવના, ગ્રોસરી સ્ટોરમાંથી પાણીની બોટલો, બ્રેડ, પી નટ બટર જામ જેલી ટ્ર્ક ભરી ભરીને બેસિક જરૂરીયાતની વસ્તુઓ સ્વયંમ સેવકો અને સેવિકાઓ શેલટરમાં પહોંચાડવા લાગ્યા.

કેલિફોર્નિયા સ્ટેટની ભીષણ આગમાં થી જાનના જોખમે  લોકોને બચાવવાના કામ જે રીતે ટી વી પર જોયા.પોતાના દેશ અને દેશવાસીઓને તો બચાવ્યા પરંતુ કરેબિયન ટાપુ પર અને ફિલિપિન્સમાં પણ સ્વયંમ સેવકો પહોંચી ગયા અને તન મન ધનથી પોતાની સેવા આપી.

આ જોઈ ને સાંભળીને વિચાર આવ્યો. આ જડ પંચતત્વ પોતાનો પરચો બતાવે તેની પાછળ જરૂર કોઈ સંકેત છે.
હા જરૂર છે, આપણે આ પંચતત્વને આપણી જરૂરિયાત પ્રમાણે મુક્ત નથી રહેવા દીધા બાંધીએ છીએ હવાને એરકંડિસનમાં બાંધી, પાણીને બંધમાં, પૃથ્વીના ભાગલા પાડ્યા, એટલું જ નહી તેને પોતાની કરવા લડાય જગડા કર્યા, અરે નદીના ખળખળ વહેતા પાણી માટે પણ જગડા, બ્રહ્મપુત્રા નદી હિમાલયમાંથી નીકળી, તેનું નામ બ્રહ્મ હિન્દુ છતા તેના પર હિન્દુસ્તાનનો હક નહિ, પાકિસ્તાન અને ચિન બન્ને તેના પાણી માટૅ  જગડે છે.આ બધુ પંચતત્વથી સહન ન થતા પોતાનો પરચો બતાવે છે
પંચતત્વનું આપણું તન- મન બનેલું છે,હા પરંતુ તેની સાથે જીવંત ચેતના છે, જે આવા પ્રંસેગે સંવેદના રૂપે બહાર આવે છે અને આ પંચતત્વના બનેલ કર્મેન્દ્રિય અને જ્ઞાનેન્દ્રિયને માનવતાના કામે લગાડે છે.
 

Posted in લેખ | Leave a comment

હે શારદે મા

Maa-Sarasvati
હે શારદે મા, હે શારદે મા
દઈ દે વરદાન એવું મા
દૂર કરી દઉ અંધકારને
ફેલાવું ઊજાશ જીવનમાં

     હે શારદે મા, હે શારદે મા
દઈ દે વરદાન એવું  મા
તારા વિષ્વ દરબારમાં
અમે તુચ્છ દરબારી તારા
અમ પર તુજ કૃપા કરી દે મા

    હે શારદે મા, હે શારદે મા
આશિષ આપ તુજ બાળને મા
જ્ઞાન બુધ્ધિ પ્રકાશ તારા
ફેલાવી દે વિશ્વ ભરમાં
જળહળ જળહળ પ્રકાશ પંથે
પથિક અમે સૌ આગે બઢીએ
ઊન્નતિ કરીએ જીવનમાં

    હે શારદે મા, હે શારદે મા
     દઈ દે વરદાન એવું મા

Posted in સ્વરચના | Leave a comment

હાઇકુ

       જીવન આરે
ઊભી વિચારી રહી
શું કર્યું? ક્યારે?

     આમને આમ
બસ વહી રહ્યું છે
વિચાર્યું નહી

    વ્યર્થ હવે છે
જિંદગી નહી મળે
આ ફરીવાર

    કરવા માંડ
સમય ના બગાડ
થ્યું નથી મોડું

   પુષ્પો ખીલે
એલાન વસંતના
મન ઉદાસ

   બે પયડાઍ
ગાડું મારું દોડશે
એકે હાલશે

 

Posted in હાઇકુ | Leave a comment

કરી લે તું વિચાર

                 કરી લે તું વિચાર
માનવ જન્મ ન મળે ફરીવાર
શાને કાજ આવ્યો તું સંસારે
પૂછી લે તું મનમાં તુજને

               કરી લે તું વિચાર
માનવ જન્મ ન મળે ફરીવાર
સંપત્તિ સંતાનની ચિંતામાં ઘસી તુજ જાત
દુન્યવી માયાજાળમાં ફસાયો દિન રાત

          કરી લે તું વિચાર
  માનવ જન્મ ન મળે ફરીવાર
   અંતકાળે નહી મળે કોઇનો સાથ
       તું જાશે ખાલી હાથ
  દીન દુઃખિયાની સેવા દાન ધર્મનો પ્રસાદ
     જે સાચો તુજ સંગાથ
       કરી લે તું વિચાર
  માનવ જન્મ ન મળે ફરીવાર

 

Posted in કાવ્ય | Leave a comment

લગાતાર

             વધતી જતી આયુ લગાતાર
ત્રૃશણા વધતી જાય લગાતાર  

              ઈચ્છા મહત્વકાંક્ષાઓનો ન આવે પાર
             જિંદગીના દાવ પેચ રમતો રહે લગાતાર

           આપ્યું ઘણું માણ્યું ઘણું તોય પ્રભુને દ્વાર
            રોજ આવી હાથ જોડી માંગે લગાતાર

          કથા ઘણી સાંભળી ન જાણ્યો સા
ટેવ પડી મોહમાં ફસાઇ જાતો વારંવાર

        જગતના તાણાવાણામાં જતો અટવાય
જાણે અજાણે વધી રહ્યા વિકાર લગાતાર

 

 

 

 

Posted in કાવ્ય, સ્વરચના | Leave a comment

થાક્યું

મન મારું ભ્રમણ કરી થાક્યું
દુનિયા શું? બ્રહ્માંડે ભટકી થાક્યું
કર્યા દર્શન નેત્રો કરું બંધ
કરે ધ્યાન આનંદે ન કદી થાક્યું

Posted in મુક્તક | 3 ટિપ્પણીઓ

દિવાળી તો આવી ને ગઈ

images

     દિવાળી તો આવી ને ગઈ
     ઘરની સફાઇ તો થઈ ગઈ
દિલની સફાઈ ભૂલાય ગઈ
રાગ દ્વેશના બાવા ઝાળા
દિલના ખૂણે ગયા છૂપાઈ
દિવાળી તો આવી ને ગઈ

  વર્ષો જુના થર મનના મેલના
    કામ ક્રોધ લોભ મોહ માયા
    હતા તે જેમના તેમ રહ્યા
  દિવાળી તો આવી ને ગઈ

  નવા વર્ષે નવા વસ્ત્રો પહેરી
   તનને સજાવીએ
  સંકલ્પ કરી લઈએ
   ભૂતકાળ ભૂલી જઈએ
 નિખાલશ દિલ સ્વચ્છ મન લઈને
  સગા સંબંધીને ભેટી લઈએ
દિવાળી તો આવી ને ગઈ

   પરમાત્માનો ઓજશ હૈયે ભરીને
દિલથી દિલને પ્રજ્વલિત કરીએ
આતમના ઓજશ પ્રસરાવીએ
દિવાળીતો આવી ને ગઈ

 

Posted in કાવ્ય | Leave a comment

પુછું?

મિત્રો,
નવરાત્ર શરુ થયા, નજર સમક્ષ સૌરાષ્ટ્રના શેરીના ગરબે ઘૂમતી બેનો દીકરીઓ આવી. મારી નાની બેન જે દુનિયા છોડી અકાળે પ્રભુને પ્યારી થઈ ગઈ, જેની સાથે મારી બે દીકરીઓ અને તેની દીકરી સુંદર શણગાર સાથે ગરબા ગાતી, હું મારા વ્યવસાયને કારણે હાજર ન રહી શકતી તો તે મારી દીકરીઓને તૈયાર કરી ને લઈ જતી. થોડી પંક્તિ તેની યાદ સાથે, તે આત્માને અર્પણ.
પુછું?
નિષ્ઠુર બની લઈ લીધી?
સૌથી નાની લાડકી બેની

ન કર્યો વિચાર તે મોટા નાનાનો?
માનું દયાળું તું ના જોય શક્યો વ્યથા

નિષ્ણાતો એ ધોયા હાથ છોડ્યું તુજ પર જ્યારે
બાહુ પ્રસરાવી લઈ લીધો જજુમતા જીવને ત્યારે

ખોળે તારે, પિડીત આત્મા સુખ શાંતિ સાચી પામશે
માન્યું, પી ગયા આંસુ, પ્રાર્થના કરી સૌએ સાથે.

 

Posted in અછાંદશ, સ્વરચના | Leave a comment

ભગવાન ભરોશે

“ભગવાન ભરોસે”

વૈશાખ મહિનાની ધોમ ઘખતી ભૂમી પર છ પગલા ધમ ધમ ધરતી ધૃજાવતા ઉતાવળે ચાલી રહ્યા છે, જવું? શા માટે જવું છે? શું કરીશું? કંઇજ ખબર નથી, કોઇનો સાથ નથી, બસ, ઉપર આભ નીચે ધરતી. આકાશમાં ભમતી ભૂરી વાદળીઓની છત્રી ઓઢી ત્રણ વ્યક્તિ, મા અને બે દીકરીઓ ચાલ્યા કરે છે, દીકરીઓના માસુમ ચહેરા પર આશ્ચર્ય, ભયના મિશ્રીત ભાવ છે. માતાની ટટ્ટાર ખુમારી ભરી ચાલ અને સીધી નજર તેનો આત્મ વિશ્વાસ સુચવી રહ્યા છે.

મનમાં ઊમટતા વિચારો “મને બે દીકરીઓ થઇ એ શું મારો ગુનો છે!? મારા પતિ હતા ત્યારે કોઇની હિમત ન હતી, મારું અપમાન કરવાની, તેમનું અકસ્માતમાં અકાળે અવસાન થયું અને ડગલે ને પગલે મારું અપમાન..અને મારી દીકરીઓની અવગણના.. સહન ના થયું, ક્યાં જઈશ??..આવા વિચારો…પળ બે પળ તેણીનો આત્મ-વિશ્વાસ ડગુમગુ કરે છે. માહ્યલો બોલે છે, “નહીં સલમા, અત્યારે તારે બધુ ભૂલી જવાનું છે, અતીતને છોડ, ભવિષ્યનો વિચાર કર, ધરા અને ઝરા બે માસુમ બાળકીઓનું ભવિષ્ય તારે ઘડવાનું છે એ જ એક ધ્યેય…તું જરૂર કરી શકશે”…અને સલમા બે હાથમાં વહાલી પુત્રીઓના હાથ પકડી તેમને દોરતી ચાલી રહી છે…સમજુ સહનશીલ દીકરીઓ મા સાથે કદમ મિલાવી રહી છે. થોડે દૂર કાચા રોડ પર એક છાપરી નીચે થોડા લોકો નજરે પડતા જ સલમાએ ઝડપ વધારી, જરૂર ત્યાં બસ સ્ટેન્ડ છે. હાશ, શહેરમાં જવાની બસ અહીંથી મળી જશે, આશા બંધાઇ. દીકરીઓ સામે જોયું, બન્નેના મુખ પરનો પસીનો પાલવથી લુછ્યો, હવાથી વેરવિખેર વાળની લટોને હાથની આંગળીઓ ભેરવી સરખી ગોઢવી, બેટા, હવે પેલી છાપરી દેખાય છે ને ત્યાં સુધી જ ચાલવાનું છે. માના પ્રેમાળ સ્પર્સથી બન્ને દીકરીઓના મુખ પર સ્મીત ફરક્યું. મોટી ધરાએ પુછ્યું “મા આપણે ત્યાં રહેવાનું છે? “ના બેટા ત્યાંથી બસમાં બેસી આપણે રાજકોટ શહેરમાં જવાનું છે”. નાની ઝરા તો નાચવા લાગી, મા મારી બેનપણી તેના મામાના ઘેર રાજકોટ ગઈ’તી, આપણે મામાને ત્યાં જવાનું છે?” બેટા આપણને ખુદા જ્યાં લઈ જાય ત્યાં જવાનું છે” આમ વાતોમાં બસ સ્ટેન્ડ આવી ગયું.

બસ સ્ટેન્ડ પર ઘણા લોકો હતા, કોઇ જમીન પર આરામથી બેઠેલા હતા, તો કોઇ પોતાના પોટલામાં બાંધેલ પોતાની કારીગરીનું શહેરમાં સારે ભાવે વેચાણ થશે તે આશા સાથે બસની રાહ જોઈ રહ્યા હતા… તો કોઈ શહેરમાં દીકરીના લગ્ન પ્રસંગનું હટાણું કરવા જઈ રહ્યા હતા..એકાદ બે જુવાનિયા શહેરમાં અમિતાભ બચનની પીકુ સિનેમા જોવા આતુરતાથી બસની રાહ જોઇ રહ્યા હતા. સલમા આ બધાની વાતચીત સાંભળી રહી હતી. ઝરા અને ધરા બન્ને થાક્યા હતા, તેઓની આંખમાં ઉંઘના ગાડા ઉમટ્યા હતા, ઠેલવા મુશ્કેલ જણાતા, સલમાએ બન્ને દીકરીઓને ઑઢણું પાથરી સુવડાવી, નજર પાછી રોડ પર, ક્યારે બસ આવશે? દૂરથી કોઈ વાહન આવતું જોયું સલમા ખુશ થઇ, બસ આવી! બેઠેલા સૌ ઊભા થયા, કપડા ખંખેરવા લાગ્યા, વાહન નજીક આવ્યું ..ટોળામાંથી કોઇ બોલ્યું “ આ તો કોઈ સાહેબની જીપ આવતી જણાય છે, સલમા બે ડગલા આગળ આવી રસ્તાની ધારી પરથી દૃષ્ટિ દૂર ફેલાવી, લોકોના ટોળાને જોતા જીપના ડ્રાયવરે સ્પીડ ઘટાડી, અંદર બેઠેલ સાહેબે પુછ્યું; “દીલુભા, આજે બસ મોડી પડી લાગે છે, ઘણા લોકો રાહ જોઇ રહ્યા છે!” સાહેબ બસનો ટાઇમ હવે થાય છે, આ તો કાલે પુનમના મૅળામાં જવાની ભીડ છે” જીપ એકદમ બસ સ્ટૅન્ડ પાસે આવી, સલમા અને સાહેબની દૃષ્ટિ મળી, સાહેબ મનમાં; અરે આ તો સલમા!!!, સલમાના માનસપટ પર નામ આવ્યું સમીર!! અહીં કયાંથી? સાહેબે ડ્રાયવરને જીપ રોકવા કહ્યું, ડ્રાયવરે જીપ પાર્ક કરી કે તુરત સમીર સાહેબ જીપમાંથી નીચે આવ્યા. સલમા પાસે આવી, જાણે વર્ષોથી ઓળખતા હોય તેમ સહજ ભાવે બોલ્યા “સલમા બસની રાહ જોતા રાત પડી જશે, ચાલ જીપમાં બેસી જા, તારી સાથે બીજા કોઇ હોય તો તેને પણ લઇ લે,” “મારી બે દીકરીઓ છે ખૂબ થાકી ગઇ છે” બોલી સલમા દીકરીઓને ઊઠાડવા નીચે નમી “ધરા, ઝરા ઊઠો, આપણને લેવા અંકલ જીપ લઈને  આવ્યા છે” જીપનું નામ સાંભળતા જ બન્ને ઊભી થઇ ગઈ. બન્નેના હાથ પકડી સલમા જીપ તરફ ચાલવા લાગી, ડ્રાયવરે, બન્ને દીકરીઓને ઊચકી જીપમા બેસાડી, સમીરે સલમાનો હાથ પકડી જીપ પર ચડવામાં મદદ કરી, બન્ને એક બીજા સામે જોઇ રહ્યા બન્નેની આંખોમાં અનેક પ્રશ્નો.. સમીરની આંખો પૂછી રહી છે સલમા ક્યાં ખોવાય ગયેલ આટલા વર્ષ? તો સલમાની આંખમાં પ્રશ્ન સમીર ૧૧મું પાસ કરી કોલેજમાં ગયો ને સલમાને સાવ ભૂલી ગયો? આ હસ્ત મેળાપ ૧૧ વર્ષ પહેલા ન થઈ શક્યો, આજે અચાનક વેરાન વગડામાં..!!!

અને બન્નેના મન ૧૧-૧૨ વર્ષના ભૂતકાળમાં ભ્રમણ કરવા લાગ્યા. કેટ કેટલી યાદો સાથે માણેલા તહેવારોની, બચપણમાં કરેલ ધીંગા મસ્તીની નજર સમક્ષ તરવરવા લાગી. બન્ને રાજકોટમાં સાથે મોટા થયા હતા. સલમાએ સમીર સાથે દિવાળીમાં ફ્ટાકડા ફોડ્યા હતા, સમીર હાથમાં ફટાકડાની લાંબી સેર પકડી સળગાવે અને સલમા ચીસ પાડે, સમીર જલ્દી ફેકી દે, તારા હાથ બળશે અને સમીર તેને બીવડાવવા બે,ત્રણ ફટાકડા હાથમાં જ ફોડૅ અને સલમા તેનો હાથ પકડી ફટાકડા છોડાવે, અને બન્ને ફટાકડાના ફ્ટફટ અવાજ સાથે ખડખડાટ હશે. નવરાત્રમાં સલમા સમીરની બેન સાથે ચણીયા ચોળી પહેરી ગરબા ગાવા જાય, સલમાના માતા પિતા પણ કોઇ વાંધો ન ઊઠાવે. સમીર અને તેની બેન પણ સલમા અને તેના ભાઇ સાથે તાજીયા જોવા જાય. આમ બન્ને કુટુંબના બાળકો આનંદ કરે અને વડીલો પણ આ નિર્દોષ આનંદ જોઇ ખુશ થાય.

સમીરના પિતા મામલતદાર, સલમાના પિતા તેમની જ ઓફિસમાં હેડ ક્લાર્ક, બન્ને પડોશી. સલમા અને સમીર સાત ચોપડી સુધી એક જ શાળામાં ભણ્યા, બન્ને સાથે ચાલતા સ્કુલમાં જાય. સલમા ખૂબ રૂપાળી, રસ્તામાં બન્નેને સાથે ચાલતા જોઇ તેમની શાળામાં ભણતા બે મુસલમાન છોકરાઓની આંખમાં ઝેર રેડાતું. અંદરો અંદર વાતો કરતા “અલ્યા મેહમુદ આ ચાંદ, હિંદુ થઇ જવાની હોય તેવું લાગે છે”, “ના ના, જમાલ સલમાનો બાપ સમીરને મુસલમાન બનાવશે” ત્યારે તો વાત છોડી બન્ને ક્લાસમાં ગયા. મેહમુદના મનનો કબજો સલમાએ લઇ લીધો હતો. સલમાનું રૂપ પણ દિલમાં વશી જાય તેવું જ હતું. દિવસે દિવસે વધુ ને વધુ નિખરતું હતું. શાળાના ઘણા છોકરાઓ સલમા પર લટ્ટુ હતા.

આ ઊમરના છોકરા છોકરીઓના મનમાં તેઓને ન સમજાય તેવા ભાવનો સંચાર થાય છે અને તે જ ક્ષણે તનમાં પણ ઝણઝણાટી પ્રસરવા લાગે છે, તો કોઇ દીકરીઓના મન પરથી અગોચર ભયનું લખલખુ પસાર થઇ જતું હોય છે. સલમાના મનની દશા કોઇ વાર આવી થતી, ખાસ કરીને જ્યારે સમીર તેની સાથે ન હોય. સમીરની હાજરીમાં સલમાની છેડતી કરવાની કોઇ હિમત ન કરે, સમીર પણ બને ત્યાં સુધી સલમાની સાથે જ રહે. એક દિવસ સલમા રીસેસમાં તેની બહેનપણી સાથે બહાર મગફળી લેવા નીકળી અને મેહમુદે મોકો જોઇ સલમાની છેડતી કરી, સમીરે જોયું મેહમુદની બોચી પકડી બન્ને જણા બાથંબાથ, સલમાએ સમીરને વાર્યો,“છોડ જવા દે કંઇ મોટી વાત નથી”, શિક્ષક આવ્યા બન્નેને છુટા પાડ્યા.

સાતમું પાસ કરી બન્ને છુટા પડ્યા. સમીર બોયઝ હાઇસ્કુલમા ગયો અને સલમા ગર્લસ-હાઇસ્કુલમાં ગઈ. બન્નેની સ્કુલ જુદી, સમય સરખો, બન્ને સાથે દશ વાગ્યાની બસ પકડે, સલમા ઉતરે તેના પછીના સ્ટોપ પર સમીર ઉતરે, સાંજે પણ બન્નેની બસ નક્કી. બસમાં બન્ને ભણવાની વાતો કરે, સમીર ખૂબ હોશિયાર, સલમાને લેશનમાં મદદ કરે, ગણિત શિખવાડે. સલમાએ નવમું ધોરણ પાસ કર્યું.

સલમા૧૪ વર્ષની થઈ અને તેના માતા- પિતા બન્ને ટાયફોઇડની બિમારીના ભોગ બન્યા, સલમા અને તેના ૧૧ વર્ષના ભાઇની જવાબદારી કાકા-કાકી પર આવી પડી. કાકાને સાધારણ નોકરી, બધા સાથે રહે, કાકી પોતાના બે બાળકોને સંભાળે અને જેઠાણીને ઘરકામમાં મદદ કરે. બન્ને કુટુંબનો વ્યવહાર ભાઈ-ભાભી સંભાળે. અચાનક જવાબદારી છ જણાનું કુટુંબ કેમ નભશે? કાકા મુંઝાઈને પોતાના ભાઇના દોસ્ત, સમીરના પિતા મનસુખભાઈ પાસે ગયા. મનસુખભાઇએ સલમાના પિતાના પ્રોવિડન્ડ ફંડના પૈસા જરૂરી કાગળો તૈયાર કરી, અપાવ્યા. સલમાના કાકાને નાની કરિયાણાની દુકાન કરાવી આપી. ધંધાની શરૂઆત કામ ઘણું કરવું પડે, નોકર પોષાય નહીં, સલમાને અભ્યાસ છોડવો પડ્યો. સલમા તે દિવસે ખૂબ રડી, સાંજે બસમાં સમીરને મળી બોલી “સમીર આજે મારો છેલ્લો દિવસ છે”, “કેમ? હજુ તારે એક વર્ષ બાકી છે, સલમા, ૮ અને ૯ સાથે કર્યા તેથી મારું આ છેલ્લુ વર્ષ છે, મારો વાદ કરીશ તો એસ એસ સી પાસ નહીં ગણાય સારો છોકરો નહીં મળે બોલી હસવા લાગ્યો, સલમા રડતા રડતા બોલી સમીર તને મશ્કરી સુજે છે! હું સાચુ કહું છું, મારે મારી કાકીને ઘરકામમાં મદદ કરવાની છે અને નાના પિત્રાઇ ભાઓને સાચવવાના છે, જેથી કાકી દુકાનમાં કાકાને મદદ કરી શકે”. બસ સ્ટૉપ આવ્યું કંડકટર બોલ્યો જ્યુબિલી અને સમીરે સલમાનો હાથ પકડ્યો; ચાલ સલમા, સલમા રડતા રડતા સમીરની દોરવાય ઊતરી, સમીર સલમાને ગાર્ડનમાં લઈ ગયો, બન્ને બાકડા પર બેઠા. સમીરે ખીસ્સામાથી રૂમાલ કાઢ્યો, સલમાના આંસુ લુછતા બોલ્યો “અરે ગાંડી એમા આટલુ બધુ રડવાનું? હું તને અમદાવાદ લઈ જઈશ અને ભણાવીશ, હું ચાર વર્ષમાં પાછો આવીશ ત્યાં સુધી તું કાકીને મદદ કર, કાકા-કાકીને ખુશ કર, એટલે તેઓ તને મારી સાથે મોકલે બરાબર? સલમાના ગળે વાત ઊતરી ગઈ. બસ, ચાર જ વર્ષ રાહ જોવાની. બન્ને જણાએ જ્યુબિલી ગાર્ડનની માટલા ગુલ્ફી ખાઇને ઘેર ગયા.

જીપ રાજકોટના ધોરી માર્ગ તરફ દોડી રહી છે. સમીર અને સલમા બન્નેના મન પણ જીપની ઝડપ સાથે ભૂતકાળના પાના ઊથલાવી રહ્યા છે. બન્ને દીકરીઓ નિરાંતે સુતી છે. ચોટીલા નજીક આવતા ડ્રાયવરે પૂછ્યું; સાહેબ બહેનને ક્યાં ઊતરવાનું છે? અને બન્ને વર્તમાનમાં આવ્યા, સમીરે જવાબ આપ્યો, દીલુભા આપણા ઘેર. સલમાએ સમીરનો જવાબ સ્વીકારી લીધો, નાનપણથી સમીર કહે તે માની લેતી.

જીપ સમીરના ઘેર પહોંચી ડ્રાઇવરે ગેટ ખોલ્યો, જીપ અંદર લીધી. સલમાએ બન્ને દીકરીઓને જગાડી; બેટા ઊઠો ઘર આવ્યું. સમીરે ડ્રાઇવરને જમવાના પૈસા આપ્યા “દિલુભા, સવારે દશ વાગે આવી જજો”.

ધરા અને ઝરાએ પુછ્યું મમ્મી આપણે અહીં રહેવાનું?” “હા બેટા”

નાની ઝરા બોલી મમ્મી મને બહુ ભૂખ લાગી છે. અને સમીર ટ્રેમાં દુધના ગ્લાસ અને પારલેજી લઈ આવ્યો, ડાઇનીંગ ટેબલ પર ટ્રે મુકી “ચાલો બન્ને ખાવા લાગો, પારલેજી ભાવે છે?” બન્ને જણાએ મમ્મી સામે જોયું. સલમા બોલી ‘બેટા અંકલના ઘેર ખવાય” બન્નેને રસોડામાં ટેબલ પર બેસાડી, સલમાએ સમીરને પૂછ્યું ઘરમાં બીજુ કોઇ નથી? “ના, મારી પત્નિ કેન્સરની બિમારીમાં પ્રભુને પ્યારી થઈ ગઈ, મારો ૭ વર્ષનો દીકરો રાજકુમાર સ્કુલમાં હોસ્ટેલમાં ભણે છે, મારા માતાનો ગયા વર્ષે સ્વર્ગવાસ થયો, મારા પિતાશ્રી ચાર ધામ યાત્રામાં ગયા છે, બે ચાર દિવસમા આવશે, ત્યાં સુધી હું તું અને બે દીકરીઓ”.

“સલમા મેં મારી વાત કરી હવે તારી વાત કર, એક શરત, રડવાનું નહીં”.

“સમીર, સલમાના આંસુ સુકાઇ ગયા છે, તું ગયો ને બીજા વર્ષે કચ્છના કરિયાણાના વેપારી અને તેનો દીકરો માલ લેવા રાજકોટ આવ્યા, મારા કાકાને મળ્યા અને મારા કાકાએ મારો સોદો તેના નાના દીકરા સલીમ સાથે કરી દીધો. ત્રણ મહિનામાં લગ્ન લેવાયા, હું સાસરે ગઈ મારો ભાઇ સમજુ તે ભણવાની સાથે કાકાને દુકાનમાં પણ મદદ કરતો એટલે કાકી ઘર સંભાળી શકતા. મારા પતિ મને ચાહતા હતા, હું પણ તેમને સુખી રાખતી, મને બે દીકરીઓ થઈ, છ મહિના થયા મારા પતિનું રાજકોટથી પાછા આવતા જીવલેણ અકસ્માતમાં અવસાન થયું, ત્યારથી મારા પર મારા સાસરીયાનો ત્રાસ શરુ થયો, ઘર આખાનું કામ હું એકલી કરું, તેનો તો મને કોઇ વાંધો નહીં, પણ થોડા દિવસથી મારા જેઠની લોલુપ નજર અને સાથે શરીર સુખની માગણી, નહીં સહન થયું, બપોરના સૌ આરામ કરતા હતા ત્યારે ધરા ઝરાને લેવા જાઉ છું કહી નીકળી ગઈ, બન્ને દીકરીઓને સ્કુલમાંથી લીધી ભગવાન ભરોસે ચાલવા લાગી, બસ સ્ટેન્ડે પહોંચી, ભગવાને તને મોકલ્યો”.

“મારી બાર વર્ષની પ્રતિક્ષા ફળી, આજે મને મારી દેવી મળી”

Posted in વાર્તા | Leave a comment

તાનકા

રોતા આવડે
પણ રમત છોડે
નહીં, બાળક
એજ એની શરત
મોટા જો બને બાળ

Posted in મુકત્કો, મુક્તક | Leave a comment

hurricane harvey

હાર્વિનો હાવ
સૌને રહેશે યાદ
આના સિવાય

 

 

 

Posted in સ્વરચના | Leave a comment

શિવ

શિવ થકી  આરંભ ને
શિવ જ કરે છે અંત

જાણે છે જે આ સાર
તે છે જ્ઞાનનો ભંડાર

શિવ નૃત્યનો શણગાર
શિવ છે વીણાનો તાર

 નટરાજ શિવનું નૃત્ય
સર્જન સંહાર ને મનોરંજન

મસ્તકે ચંદ્ર શોભાયમાન
પ્રેમ પ્રતિક સતીનો ઉપહાર

શાંત સૌમ્ય કૈલાસે બંધ નેત્રે
શિવ સકળ સૃષ્ટિનું ધરે ધ્યાન

  જટા જુટ  પર વહે ગંગાધાર
એજ ત્રિ નેત્ર આગનો મલ્હાર

    અમૃત છોડી હળાહળ ઝેર
ધરી કંઠે શિવ બને નિલકંઠ

  ભોળા ન જોવે ભક્ત કે સેતાન
શિવ શંકર કરે સહુનું કલ્યાણ

નથી શિવ મર્યાદાપુરુષોત્તમ
નથી શિવ  પુર્ણપુરુષોત્તમ

અનાદિ અજન્મા નિરંજન નિરાકાર
આત્મ સ્વરૂપ  પરમાત્મા  શિવ

 

 

 

Posted in અછાંદશ, સ્વરચના | 2 ટિપ્પણીઓ

હકારાત્મક સૂર

 

positive energy

મળું જુના સંબંધીને જ્યારે
જાણે મળું છું પ્રથમવાર તેમને
વેણે વિંધાઇ હતી ક્યારેક
સઘળું ભૂલી જઉ ત્યારે
નવપલ્લવિત સસ્મિત સ્નેહે
હકારાત્મક સંવેદનાના સંસ્કારે
નમસ્કાર  કરી લઉં ત્યારે
સામસામા ઉરના તાર ઝણઝણી ઊઠ્યા
મન વાણીમાં વહેતા થયા
હકારાત્મક સૂરના પડઘા ગુંજ્યા
ચારે કોર હવાના ઝોકે ઝોકે
મન વાણીમાં રણકી રહ્યા
મેલા  વેર ઝેર ભૂતકાળના
ધોવાયા અશ્રુજળે જ્યારે
ભેટ્યા નવિન સંબંધે ત્યારે

 

Posted in અછાંદશ, કાવ્ય | 2 ટિપ્પણીઓ