શું છે?

કોણ જાણી શક્યુંં  વિરતા શું છે?
તો કોઇ બતાવો કે નિર્બળતા શું છે?

શસ્ત્ર વિહોણા અભિમન્યુને ફસાવી
વિંધ્યો હણ્યો આ કૃરતા, ક્ષત્રિયતા શું છે?

કૌરવો પાંડવો લડ્યા ભાઈ ભાઈ
કોઈની જાણમાં નથી એકલતા શું છે?

ચોપટ ખેલમાં યુધિષ્ઠર નિતીએ રમ્યા
કૌરવો જીત્યા જાણૉ કપટતા શું છે?

દ્રૌપદીના છુટા કેશ વસ્ત્રાહરણ
જોઈ રહ્યા પિતામહ આ વિવસતા શું છે?

 

 

 

 

 

 

 

About Dr Induben Shah

Retired Physician enjoy reading and writing.
This entry was posted in ગઝલ. Bookmark the permalink.

8 Responses to શું છે?

  1. Niravrave Blog કહે છે:

    આપની કાવ્ય સ્વરુપે સરસ રચના…મહાભારત વિષે સમજવા પ્રયત્ન કરીએ
    વેદના ગૂઢ જ્ઞાન સરળતાથી સમજાય તેથી ઉપનિષદો અને પુરાણોમા વાર્તા સ્વરુપે લખાયા.
    યદિહાસ્તિ તદન્યત્ર યન્નેહાસ્તિ ન તત્ ક્વચિત્
    એટલે કે, જે આ ગ્રંથ મહાભારતમાં છે તે જ બીજા ગ્રંથોમાં છે, જે આ મહાભારતમાં નથી તે બીજા કોઈ ગ્રંથોમાં નથી, અર્થાત આ હિંદુ ધર્મનો એક ગ્રંથ જ નથી પણ એક શબ્દકોષ છે. જો કોઈ આ ગ્રંથ વાંચી જાય તો તેને હિન્દુ ધર્મનું પૂર્ણ જ્ઞાન થઇ જાય છે. આ ગ્રંથનું મૂળ નામ ‘જય’ ગ્રંથ હતુ અને પછી તે ‘ભારત’ અને ત્યાર બાદ ‘મહાભારત’ તરીકે ઓળખાયો. આ કાવ્યગ્રંથ ભારતનો અનુપમ ધાર્મિક, પૌરાણિક, ઐતિહાસિક અને દાર્શનિક ગ્રંથ છે. તે વિશ્વનો સૌથી મોટો (૧,૦૦,૦૦૦ શ્લોકો) સાહિત્યિક ગ્રંથ છે. સાહિત્યની સૌથી અનુપમ કૃતિઓમાં તેની ગણના થાય છે. આજે પણ તે પ્રત્યેક ભારતીય માટે એક માર્ગદર્શક કે અનુકરણીય ગ્રંથ છે. આ કૃતિ હિન્દુઓના ઇતિહાસની એક ગાથા છે. મહાભારતમાં એક લાખ શ્લોક છે જે ગ્રીક મહાકાવ્યો – ઇલિયડ અને ઓડિસીથી વીસ ગણા વધારે છે. મહાભારતમાં જ વિશ્વને માર્ગદર્શક એવી ભગવદ્ ગીતા સમાયેલી છે. મહાભારત ફક્ત ભારતીય મૂલ્યોનું સંકલન નથી પરંતુ તે હિંદુ ધર્મ અને વૈદિક પરંપરાનો સાર છે. મહાભારતની વિશાળતાનો અંદાજ તેના પ્રથમ પર્વમાં ઉલ્લેખાયેલ એક શ્લોકથી આવી શકે છે: “જે (વાત) અહીં (મહાભારતમાં) છે તે તમને સંસારમાં કોઈને કોઈ જગ્યાએ અવશ્ય મળી જશે, જે અહીં નથી તે વાત સંસારમાં બીજે ક્યાંય જોવા નહી મળે.
    મહાભારત ફક્ત રાજા-રાણી, રાજકુમાર-રાજકુમારી, મુનિઓ અને સાધુઓની વાર્તાથી વધીને અનેક ગણો વ્યાપક અને વિશાળ છે, તેના રચયિતા વેદવ્યાસનું કહેવુ છે કે મહાભારત ધર્મ, અર્થ, કામ, અને મોક્ષની કથા છે. કથાની સાર્થકતા મોક્ષ મેળવવાથી થાય છે જે સનાતન ધર્મ પ્રમાણે માનવ જીવનનું પરમ લક્ષ્ય માનવામાં આવ્યુ છે.
    યાદ આવે
    જે કરવાનાં હતાં જ નહી એ કામ કર્યાની માથાકૂટ છે,
    મોરપિચ્છને હડસેલીને મુકુટ ધર્યાની માથાકૂટ છે. – કૃષ્ણ
    રોજ પ્રતિજ્ઞાની શૈયા પર સૂતી વખતે એને થાતું,
    ઈચ્છાને આધીન રહી આ નહી મર્યાની માથાકૂટ છે. – ભીષ્મ
    સમજણની નજરેયથી ના સમજે તો સમજી લેવાનું
    પુત્રમોહમાં આંખોએ અંધાર વર્યાની માથાકૂટ છે. – ધૃતરાષ્ટ્ર
    આંખો પર પાટા બાંધો એ દ્રષ્ટિનું અપમાન જ છેને
    આમ જુઓ તો હકીકતોથી રોજ ડર્યાની માથાકૂટ છે. – ગાંધારી
    નહીંતર એવી કંઈ મા છે જે વ્હાલ નદીમાં તરતું મૂકે ?
    કુંવારા સપનાએ સૂરજ સહેજ સ્મર્યાની માથાકૂટ છે. – કુંતી
    નથી જાણતા એમ નથી પણ કોઈ પૂછે તો એ બોલે છે,
    જીવન બીજું કશું નથી, આ ભેદ ભર્યાની માથાકૂટ છે. – સહદેવ
    ખેંચાતા વસ્ત્રોના કંઠે માંડ આટલા શબ્દો નીકળ્યાં,
    હોય અંધના અંધ, એટલા વેણ ઝર્યાની માથાકૂટ છે. – દ્રૌપદી
    સો સો હાથીનું બળ પણ લાચાર બની ચિત્કારી ઉઠ્યું,
    વચનોમાં બાંધી બાંધી આ પળ ઉતર્યાની માથાકૂટ છે. – ભીમ
    કવચ અને કુંડળની સાથે જીવ ઉતરડી પણ આપું કે ?
    હોવું એ તો અકસ્માત છે, તેજ ખર્યાની માથાકૂટ છે. – કર્ણ
    તાકેલો નિશ્ચય ધ્રૂજે તો એને તો કહેવું જ પડેને,
    હા અથવા ના ની વચ્ચોવચ આમ ફર્યાની માથાકૂટ છે. – અર્જુન
    અંગૂઠો ખોયાનો અમને રંજ હજુયે છે જ નહિં બસ
    ખોટી મૂરત સામે સાચા થઈ ઊભર્યાની માથાકૂટ છે. – એકલવ્ય
    છેક સાતમા કોઠામાં ઘેરાયેલા સાહસને લાગ્યું,
    માના કોઠામાંથી હોંકારા ઉચર્યાની માથાકૂટ છે. – અભિમન્યુ
    મૃત્યુ સામે કપટ હારતુ લાગ્યું ત્યારે સમજાયેલું,
    કેવળ પાસામાં જ અમારો જીવ ઠર્યાની માથાકૂટ છે. – શકુનિ
    નરોકુંજરો વા ની વચ્ચે ભાંગી પડતી એ પળ બોલી
    વિદ્યા વેચી વેચી સામે પાર તર્યાની માથાકૂટ છે. – દ્રોણ
    થાકી હારી આંસુના તળિયે બેઠા ત્યાં તો સંભળાયું,
    ધર્મ જાણવા છતાં અધર્મે રહી ઉછર્યાની માથાકૂટ છે. – દુર્યોધન
    અંતહીન અંધારે મારગ ઘુવડ જેમ ભટકવું એ તો,
    અર્ધા જીવતા રાખી અર્ધા પ્રાણ હર્યાની માથાકૂટ છે. – અશ્વત્થામા
    ક્યાં છે ને કેવું છે એ હું સમજાવું પણ કેવી રીતે ?
    સત્ય એટલે મુટ્ટીમાંથી રેત સર્યાની માથાકૂટ છે. – યુધિષ્ઠિર
    મહાકવિ તો કહેવાયા પણ સાચું કહું આ વ્યથાકથામાં,
    ઓતપ્રોત થઈ ઊંડે ને ઊંડે વિચર્યાની માથાકૂટ છે. – વેદવ્યાસ – કૃષ્ણ દવે

  2. Vimala Gohil કહે છે:

    મુદ્દાના ઐતિહસિક સવાલો.ઉત્તર શું? સવાલમાં જ જવાબ મળી શકે!!! વાહ !!

  3. Dr Induben Shah કહે છે:

    ઇ મેલમાં સુ શ્રી પ્રગના વ્યાસ કહે છે.
    આપની કાવ્ય સ્વરુપે સરસ રચના.

  4. Dr Induben Shah કહે છે:

    ઇ મેલમાં આવેલ પ્રતિભાવ

    Deepak Bhatt
    Sep 13, 2020, 12:05 PM (1 day ago)
    very good poem not only in Mahabharat but also what is going in the world.

  5. Dr Induben Shah કહે છે:

    Pravina Kadakia
    Sep 13, 2020, 8:49 AM (1 day ago)
    Nice.

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  બદલો )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  બદલો )

Connecting to %s